1️)“Başım ağrımıyorsa tansiyonum yüksek değildir.”

Tansiyon sadece baş ağrısıyla kendini göstermez. Hatta çoğu kişi yüksek tansiyonu vücudunda hiç hissetmez. “Sessiz katil” denmesinin nedeni de budur: belirti vermeden kalp, beyin ve böbreklere zarar verebilir. Yani başınız ağrımıyor diye güvende değilsiniz. Tansiyon hastalığı hissetmekle değil, ölçmekle anlaşılır.

2️) “Gençlerde tansiyon olmaz.”

Tansiyon sadece büyüklerin hastalığı değildir. Gençlerde de görülebilir ve bazen altta yatan başka hastalıkların habercisi olabilir. “Ben gencim, bana bir şey olmaz” düşüncesi tanıyı geciktirir.

3️) “Tansiyonum bazen yüksek, bazen normal — bu yüzden hastalık sayılmaz.”

Tansiyonun gün içinde oynaması normaldir, ancak zaman zaman yükseliyor olması riskin başladığı anlamına gelir. “Ara sıra yükseliyor ama sonra düşüyor” demek, zararsız olduğu anlamına gelmez. Tam tersine damar sertliği ve organ hasarı bu dönemlerde gelişebilir. Özellikle 135–140 ve üzeri değerler sık sık görülüyorsa ciddiye alınmalıdır. Hastalık tanısı tek ölçümle değil, tekrar eden ölçümler ve takiplerle konulur. Yani dalgalanması, önemsiz olduğunu değil, izlenmesi gerektiğini gösterir.

4️) “Tuz kullanmıyorum, o yüzden ilaç kullanmama gerek yok.”

Tuzu azaltmak çok önemlidir ama çoğu zaman tek başına yeterli değildir. Vücudun tansiyonu belirleyen birçok mekanizması vardır: damar sertliği, genetik yapı, böbrek fonksiyonları… Bu nedenle sadece tuz kısıtlamakla tansiyon tamamen düzelmeyebilir. Diyet + yaşam tarzı + gerekirse ilaç birlikte çalışır. Tuzu azaltmak çok değerli ama tek başına tedavi değildir.

5️) “Tansiyonu sadece stres yükseltir.”

Stres tansiyonu yükseltebilir ama tek sebep değildir. Damar sertliği, genetik yatkınlık, aşırı tuz, fazla kilo, hareketsizlik, uyku apnesi gibi birçok neden tansiyonu kalıcı olarak yükseltebilir. “Stresliyim o yüzden yüksek çıktı” deyip geçmek en büyük hatalardan biridir.

6️) “İlaçlar alışkanlık yapar, başlayınca bırakılamaz.”

Tansiyon ilaçları bağımlılık yapmaz. Devamlı kullanılma sebebi bağımlılık değil, hastalığın kronik olmasıdır. Nasıl gözlük takmak bağımlılık değil ihtiyaçsa, tansiyon ilaçları da organları korumak için gereklidir. “Alışırım, bırakamam” korkusu yüzünden tedaviyi reddetmek felç ve kalp krizi riskini yükseltir.

7️) “Tansiyon düşerse limon/sirke içmek yeterlidir.”

Limon veya sirke tansiyon tedavisi değildir. Bazen küçük ve geçici etkiler olabilir ama tehlikeli derecede yüksek tansiyonda zaman kaybettirir. Asıl risk, bu yöntemlere güvenip doktora başvurmayı geciktirmektir. Limon içmek zararsız olabilir ama tedavi değildir.

8️) “Ömür boyu ilaç içmek zararlıdır, arada bırakmak gerekir.”

Asıl zararlı olan düzensiz ve kontrolsüz tansiyondur. Organlara verilen hasar yıllar içinde birikir. Tansiyon ilaçlarının amacı kalp krizi, felç ve böbrek yetmezliği riskini azaltmaktır. Doktor önerisi olmadan “ara vereyim” demek tansiyonun yeniden yükselmesine ve daha büyük dozlara ihtiyaç duyulmasına neden olabilir.

9️) “Hissetmiyorsam zarar vermiyordur.”

Hipertansiyon yıllarca hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. O sırada damarlar kalınlaşır, kalp büyür, böbrekler zarar görür. Belirti ortaya çıktığında çoğu zaman hasar oluşmuştur. Bu yüzden “ben bir şey hissetmiyorum” cümlesi yanıltıcıdır. Hastalığın ölçümü kolay, sonuçları ağırdır. Düzenli takip ve tedavi, hissettiğiniz şikâyetler için değil, hissetmediklerinizin zarar vermemesi için yapılır. Sessiz olması masum olduğu anlamına gelmez.

10) “Bitkisel ürünler tansiyon ilaçlarından daha güvenlidir.”

“Bitkisel” kelimesi masumiyet anlamına gelmez. Birçok bitkisel ürün tansiyon ilaçlarıyla etkileşime girer, kalp ritmini bozabilir, böbrekleri zorlayabilir. Üstelik içerikleri ve dozları çoğu zaman standart değildir. Doktorun verdiği ilaçlar yıllarca araştırılmıştır; bitkisel karışımlar ise deneme–yanılmaya dayanır. “Doğal, o yüzden zarar vermez” düşüncesi en tehlikeli yanılgılardan biridir. Her şeyi doktorunuza danışın; özellikle internette satılan karışımlara güvenmeyin.

Herkese sağlıklı günler dilerim.