Kalp yetersizliği nedir? Kalp yetmezliği, kalbin vücuda yeterince kan pompalayamaması durumudur. Bu, kalbin kasılma gücündeki azalma ya da gevşeyememesi (kanı yeterince dolduramaması) nedeniyle olabilir.
Belirtiler nelerdir? Kalp yetmezliği olan kişilerde sık görülen semptomlar şunlardır:
Nefes darlığı (özellikle efor sırasında, yatar pozisyonda ya da gece)
Yorgunluk, halsizlik
Ayak, bacaklarda ve karında şişlik (ödem)
İştahsızlık, kilo alımı
Çarpıntı, düzensiz kalp atışı
Uykuda sık uyanma, öksürük Bu belirtiler zamanla ilerleyebilir ve kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir.
Kalp yetersizliği nasıl tanımlanır? Tanı, semptomlar + fizik muayene bulguları ile birlikte nesnel kanıtlar (örneğin kalp ultrasonu, kan testleri) gerektirir.
Örneğin ultrasonla kalbin kasılma gücü ölçülür (ejeksiyon fraksiyonu)
Kan testlerinde BNP veya NT-proBNP gibi kalp gerilimini gösteren belirteçler kullanılır
EKG, göğüs filmi gibi yardımcı testler de sıklıkla istenir.
Kalp yetersizliği çeşitleri nelerdir?
HFrEF (düşük kalp atım oranlı kalp yetersizliği): Kalbin kasılma kuvvetinde düşme ile beraberdir. Genellikle kalp krizini takiben meydana gelir.
HFpEF (korunan kalp atım oranlı kalp yetersizliği): Kasılma nispeten korunmuştur, ama gevşeme ve dolma bozuklukları vardır. Bu da genel olarak hipertansiyon, şeker hastalığı ve obezite gibi ek hastalıkları olan 65 yaş üzeri hastalarda sıklıkla görülür. Bu ayrım tedavi yaklaşımını etkiler.
Tedavi aslında çok bileşenli bir süreçtir Kalp yetersizliği tedavisi, “ilaç + yaşam tarzı değişikliği + cihaz / girişimsel yöntemler” yaklaşımı ile yürütülür.
Tuz ve sıvı kısıtlaması, düzenli egzersiz, ideal kiloyu koruma gibi yaşam tarzı önlemleri
Bazı hastalarda cihaz tedavileri (örneğin kalp pili, defibrilatör) ya da ileri girişimler
Önemli ilaç grupları nelerdir? Önerilen ana ilaç türleri şunlardır:
ACE inhibitörleri / ARB, ya da yeni yaklaşım olarak ARNI (ACE inhibitörü ya da ARB yerine geçen kombinasyon) Aynı zamanda tansiyon ilaç grubudur
Beta blokerler (kalp hızı düzenleyen ilaçlar)
Mineralokortikoid reseptör antagonistleri (MRA’lar) (böbrek üzerinden etkili idrar sökücü özelliği de olan ilaçlar)
SGLT2 inhibitörleri (şeker ilacı olmasına rağmen kalp yetersizliği hastalarında da fayda sağlayan ilaçlar)
Diüretikler (vücutta fazla sıvıyı atmak için) (idrar sökücüler) Bu ilaçların hepsi birlikte, hastanın durumu ve toleransına göre ayarlanır.
Yaşam tarzı değişiklikleri çok önemlidir. İlaçlar ne kadar iyi olursa olsun, yaşam tarzı tedaviyi desteklemezse tam verim alınamaz. Dikkat edilmesi gereken noktalar:
Tuz alımını sınırlamak (Günde 2-3 gr tuz, çay kaşığı kadar)
Günlük ölçüm yapmak (örneğin kiloyu her gün ölçerek ani artışları fark etmek)
Düzenli hafif-orta şiddette egzersiz (doktor kontrolünde)
Sigara ve alkolü bırakmakİdeal vücut ağırlığını korumak
Aşırı sıvı alımını sınırlandırmak (doktor önerisiyle) (günde 1,5 lt sıvı ile kısıtlama, yaz aylarında 2 lt’yi bulabilir)
Cihaz ve girişimsel yöntemler ne zaman devreye girer?
Kalp pili / CRT (kardiyak resenkronizasyon terapisi) bazı hastalarda kalp pompa fonksiyonunu iyileştirmek için 3 kablolu şok pili takılması önerilir.
ICD (implantable cardioverter defibrillator), ani ritim bozukluğu riski yüksek hastalarda, kalp kasılma oranı %35 ve altında olan hastalara önerilir.
Gerekirse kalp nakli ya da mekanik destek cihazları (LVAD gibi) Bu seçenekler, ilaçlara yeterli yanıt alınamadığında veya özel riskler olduğunda değerlendirilir.
