Blog
Hipertansiyon nedir?
Hipertansiyon Nedir?
Kanın damar duvarına uyguladığı basınca tansiyon denir.
Hipertansiyon (yüksek tansiyon) ise bu basıncın normal değerlerin üzerinde olmasıdır.
Genel olarak:
👉 140/90 mmHg ve üzeri değerler hipertansiyon olarak kabul edilir.
Hipertansiyon Ne Kadar Yaygın?
Ülkemizde yaklaşık her 3 erişkinden biri hipertansiyon hastasıdır.
Bunun en önemli noktası ise:
👉 Hastaların yaklaşık %45’i hastalığının farkında değildir.
Bunun nedeni hipertansiyonun çoğu zaman belirti vermeden ilerlemesidir.
Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir?
Hipertansiyon bazen hiçbir belirti vermeyebilir.
Ancak görülebilecek şikayetler şunlardır:
- Baş ağrısı
- Ense ağrısı
- Çarpıntı
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Burun kanaması
- Kulak çınlaması
👉 Şikayet olmaması hastalığın zararsız olduğu anlamına gelmez.
Hipertansiyon Nelere Zarar Verir?
Hipertansiyon, damarların ulaştığı tüm organlara zarar verir.
En sık etkilenen organlar:
- Kalp
- Böbrekler
- Beyin
Uzun vadede:
- Kalp büyümesi
- Aort genişlemesi ve yırtılması
- Kalp krizi
- Böbrek yetmezliği
- Beyin kanaması
gibi ciddi ve hayati riskler oluşturabilir.
Hipertansiyon Neden Olur?
Hipertansiyonun çoğu zaman kesin nedeni bulunamaz. Irsi kabul edilir.
Bu duruma primer (esansiyel) hipertansiyon denir.
Etkili faktörler:
- Genetik yatkınlık
- Fazla tuz tüketimi
- Fazla kilo
- Sigara kullanımı
- Stres
- Aşırı ağrı kesici kullanımı
İkincil Hipertansiyon
Hastaların %5–10’unda hipertansiyonun altta yatan bir nedeni vardır:
- Böbrek hastalıkları
- Tiroid hastalıkları
- Böbrek üstü bezi hastalıkları
Hipertansiyon Tanısı Nasıl Konur?
Hipertansiyon tanısı genellikle tek ölçümle konulmaz.
Tanı için:
- Evde düzenli tansiyon ölçümü
- 24 saatlik ambulatuvar tansiyon holteri
kullanılabilir.
Ayrıca kalp ultrasonunda (EKO):
👉 Kalp duvar kalınlaşması tanıyı destekler.
Hipertansiyon Tedavisi
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Tedavinin en önemli basamaklarından biri:
- Tuz kısıtlaması
- Kilo verme
- Sigaranın bırakılması
👉 Özellikle tuz tüketimi azaltılmazsa ilaçların etkisi azalır.
İlaç Tedavisi
Hipertansiyon tedavisinde birçok ilaç grubu kullanılır.
Hangi ilacın uygun olduğu hastaya göre değişir.
👉 Bu nedenle tedavi mutlaka doktor kontrolünde düzenlenmelidir.
İlaç Başladıktan Sonra Ne Olur?
Uzun süredir yüksek tansiyonu olan hastalarda, tansiyon normale düştüğünde:
- Baş dönmesi
- Göz kararması
- Halsizlik
gibi şikayetler olabilir.
👉 Bu durum geçicidir ve genellikle 3–4 hafta içinde düzelir.
Tansiyon İlaçları Kesilir mi?
Hipertansiyon kronik bir hastalıktır.
👉 Bu nedenle:
- İlaçlar genellikle ömür boyu kullanılır
- Tansiyon normale geldi diye ilaç kesilmez
İlaç kesilirse bir süre sonra tansiyon tekrar yükselir.
Takip Neden Önemli?
Hipertansiyon hastaları:
👉 Şikayetleri olmasa bile yılda en az 1 kez kontrol edilmelidir.
Bu kontrollerde:
- Kalp
- Böbrek
- Beyin
üzerindeki etkiler değerlendirilir.